الشيخ محمد علي الگرامي القمي
37
مذهب (فارسى)
همين كه امكان شنا پيدا مىكنند حركت كرده پس از عبور از درياها و بركهها و درگيرى با امواج اقيانوسها دوباره به همان رودخانه و بركهاى كه والدينشان از آنجا آمدهاند بر مىگردند ، در موطن اصلى خويش زندگى مىكنند تا به سن رشد برسند ، آنگاه طبق همان سنت پدرانشان براى توليد به جزائر برمودا مىروند و پس از تخم گذارى در قبرستان آنجا مدفون مىشوند ! حالا انتخاب محل مزبور براى توليد و نيز براى آرامگاه ابدى چرا ؟ نمىدانم . و اين قبيل مسائل دربارهء حيوانات بسيار است . « 1 » در مورد اين هدايت ، يا بايد بگوئيم سلولهاى حيوانات ذكر شده با شعورى برتر از شعور انسان و دستگاه عقل و انديشهاى مهمتر از مغز انسان همراهند ، و يا اينكه ساختمان ماشينى آنها براى هدايت مزبور كافى باشد و به طور خودكار و بدون فكر و شعور به كارهاى مزبور مشغول شوند ، و يا اينكه نيروى مرموز هدايت كنندهاى آنها را راهنمائى مىكند . پس احتمال سوم صحيح است يعنى نيروى مرموز هدايت كنندهاى آنها را رهنمائى مىكند . در اينكه آنها دستگاه عقل و انديشهاى همچون انسان ندارند ترديدى نيست و تحقيقات فيزيولوژى احتمال اول را نفى مىكند ، تقسيم كار و
--> ( 1 ) - به كتابهائى چون راز آفرينش انسان به قلم كرسى موريسون و كتاب موريانه اثر مترلينگ و زنبور عسل و مورچه مراجعه شود .